KŁODZKIE ZABYTKI

Twierdza Kłodzka

Jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Dolnego Śląska i charakterystyczny punkt Kłodzka.

Pierwsza wzmianka o istnieniu grodu na górze zwanej Forteczną lub Zamkową pochodzi z relacji czeskiego kronikarza Kosmasa z roku 981. Najprawdopodobniej był to zespół drewnianych budynków otoczony palisadą i w takiej formie musiał istnieć dość długo, skoro w 1114 roku podpalił go czeski książe Sobiesław.

W 1129 roku Sobiesław odbudował gród i osadził w nim kasztelana. Około 1300 roku gród stał się zamkiem mieszkalnym, stanowiącym okazałą (co potwierdzają przekazy) siedzibę władcy hrabstwa kłodzkiego. Stopniowo zamek rozrastał się - w obrębie Zamku Wyższego istniała kaplica zamkowa oraz kościół św. Wacława i Marcina. W 1557 roku Lorenz Krischke, nadworny architekt księcia Ernesta wzniosł Zamek Niższy. Na zamku znajdowało się 5 studzien - najstarsza Tumska z roku 1393.

W 1622 roku wojska cesarskie opanowały miasto i twierdzę - wybuch prochów uszkodził budynki warowni, powodując konieczność rozbiórki kolegiaty, grożącej zawaleniem. Po opanowaniu miasta Austriacy odbudowali i zmodernizowali zamek, nadając mu bardziej współczesny charakter - wysokie, średniowieczne mury i wieże zastąpiono kurtynami z bastionami i rawelinami.

W 1742 roku twierdza poddana została Prusakom - za panowania Fryderyka II rozbudowano i ufortyfikowano ją znacząco, na pierwszy plan wysuwając jej obronny charakter. W tym okresie powstał też fort na Owczej Górze. Przebudowa nasiliła się jeszcze po okresie wojen śląskich (1770) - rozebrano wówczas resztki zamku mieszkalnego, kaplicy i kościoła, w którego miejscu zbudowano ogromny donżon.

Twierdza w tej formie, z małymi zmianami w XIX wieku przetrwała do dnia dzisiejszego. W okresie II wojny światowej zmieniło się jej przeznaczenie - warownia stała się więzieniem, w którym osadzano więźniów politycznych, dezerterów oraz jeńców różnych narodowości.

Obecnie twierdza, w części udostępniona dla zwiedzających, stanowi jedną z głównych atrakcji turystycznych Kłodzka - z jej pomostu widokowego roztacza się wspaniały widok na miasto i okolice - widok sięga aż po otaczające Kotlinę Kłodzką góry. W podzemiach twierdzy znajduje się lapidarium, możliwe jest również zwiedzanie podziemnego labiryntu korytarzy minerskich.

Opracował: Tomasz Żabski