KŁODZKIE ZABYTKI

Podziemna Trasa Turystyczna im. 1000-lecia Państwa Polskiego

Podziemna trasa przebiegająca pod ulicami Kłodzka została udostępniona zwiedzającym w 1976 roku po ponad 10 latach prac związanych z przygotowaniem i zabezpieczeniem wyrobisk. Jej istnienie Kłodzko zawdzięcza powstającym od XIII wieku podziemnym korytarzom i piwnicom drążonym przez mieszkańcow miasta pod budynkami starówki - zarówno w celach militarnych, jak i gospodarczych.

Z powodu braku zabezpieczeń owych podziemi, w latach pięćdziesiątych naszego stulecia znaczna część kłodzkiej starówki zagrożona była zawaleniem. Konieczność wyburzenia części ulicy Czeskiej spowodowała, że w roku 1958 do miasta wkroczyły ekipa specjalistów z AGH w Krakowie w celu opracowania akcji ratunkowej. Wstępnego rozeznania wyrobisk pod starówką dokonała ekipa speleologów z warszawskiego Speleoloklubu - na ich podstawie pracownicy AGH oraz górnicy z Przedsiębiorstwa Robót Górniczych w Wałbrzychu rozpoczęli w kwietniu 1962 roku wieloletnie prace związane z zabezpieczaniem podziemi. Na skutek zaszłości konieczne stało się wyburzenie budynków północnej pierzei rynku oraz kilku zabudowań przy ulicy Łukasińskiego, w trakcie prac udało się jednak zabezpieczyć fundamenty i podziemia pod południową, wschodnią i częścią zachodniej pierzei pl. Chrobrego, ratuszem oraz ulicą Nad Kanałem.

Prace pod południowo-zachodnią częścią starówki ujawniły możliwość utworzenia wyodrębnionego ciągu podziemnych wyrobisk, tworzącego wielopoziomową podziemną trasę wiodącą pod ulicami Kłodzka. Projekt i wytyczne dla przebiegu trasy przygotowany został w 1966 roku (stąd nazwa trasy - 1000 lat Państwa Polskiego) przez zespół specjalistów z AGH (Zbigniew Strzelecki, Stanisław Ropski, Zbigniew Jura).

Podziemna Trasa Turystyczna liczy ponad 500 m długości (nie licząc odgałęzień) i przebiega od ulicy Zawiszy Czarnego (wejście) pod Placem Kościelnym, ulicami Kościelną, Armii Krajowej, Tumską i Czeską ku wyjściu u zbocza twierdzy w rejonie ulicy Grodzisko. Składa się z ciągu korytarzy, pochylni i komór I, II i III kondygnacji podziemnych o przekrojach od 1,6 do 2,5 m2 w przypadku korytarzy i do 25 m2 w przypadku komór. Układ trasy jest dość przypadkowy i uzależniony został od stanu i możliwości zabezpieczenia odkrytych w trakcie prac wyrobisk, tym niemniej w sposób udany obrazuje sposób tworzenia kłodzkich podziemi na przestrzeni wieków. Obudowa komór i korytarzy wykonana jest z cegły bądź kamienia łamanego połączonych zaprawą lessową lub wapienno-lessową. Część odcinków została dla bezpieczeństwa przemurowana lub zabezpieczona ceglanymi opaskami. Pomiędzy niektórymi wyrobiskami występują ozdobne portale kamienne.

Całość udostępnionej do zwiedzania trasy jest oświetlona, w kilku odgałęzieniach przygotowane są ekspozycje o charakterze historycznym, związane z życiem miasta.

Opracował: Tomasz Żabski